او کیست؟


جهانگیر شمس آوری کیست؟ (۲)

خب خب، برگشتیم به آقای جهانگیر شمس آوری. اینبار زیاد به خود او کاری نداریم (یعنی می شه؟) و به سه منبع هیجان انگیز کار داریم که نام او را روی خود دارند. یکی از این منابع همان کتاب درسی حساب اول دبستان است که سال ۱۳۴۷ منتشر شد و دو منبع دیگر با شگفتی هایی تازه. یکی کتابی است با عنوان «روش تدریس کتاب اول سپاه دانش» که در سال ۱۳۴۳ منتشر شده است و دیگری کتابی با عنوان «کتاب کمکی حساب برای سال اول دبستان» که در سال ۱۳۴۲ منتشر شده است روش تدریس کتاب اول سپاه دانش…
Read More

آلکساندر آبیان کیست؟

زندگی عجیب است. نام الکساندر آبیان را در مجله الگوریتم (مجله دانشجویان ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی آریامهر) می بینی و می گذری. بعد با علی عنایت که یکی از بهترین استادهایت بوده است مصاحبه می کنی و می گوید استادی که عشق ریاضی را برای او تعبیر کرد، ریاضیدانی (به قول خود ریاضیدان، ایرانی، ارمنی، روس) بوده است به اسم الکساندر آبیان. حالا کنجکاو می شوی که الکساندر آبیان را بشناسی و نتیجه این کنجکاوی ساده را با دیگران هم به اشتراک بگذاری الکساندر آبیان از دریچه ی اینترنت ایران اگر «او کیست؟» های قبلی را خوانده باشید،…
Read More

خسرو روزبه کیست؟

خب خب. خسرو روزبه. از کجا شروع کنم. از این عکس روز اعدام بیست و یکم اردیبهشت ۱۳۳۷ یا از «خطابه تدفین» شاملو که به خاطر او سروده شد ویناندل به دریا افکنانندبه‌پای دارنده‌ی آتش‌ها … در برابر تندر می‌ایستندخانه را روشن می‌کنندو می‌میرند و یا از اینکه شاملو وقتی فهمید که خسرو روزبه اعتراف کرده که دخل چند نفر را به طور انقلابی در آورده، شعر را نگه داشت و  قسمت خاطر آن را پس گرفت از هر جایی که شروع کنم احتمالا یه عده کلا اسم من را دیگر نخواهند برد. بنابراین اول یه کمی گرم کنیم سفید…
Read More

بتول علامیر کیست؟

وقتی داشتم روی تاریخ «هم ارزی» کار می کردم و این سوال که اولین ریاضی دانی که رسما از آن استفاده کرده است کیست، جِرمی گِری برام نوشت که History does not favour the discoverers of modest concepts. این جمله به طور شدیدتر در مورد آدمهایی که بدون هیاهو زندگیشان را کرده اند و ریاضی شان را ورزیده اند درست است. فرض کن تو یک معلم ریاضی بوده باشی و حالا یه وقتی هم یه کتاب درسی نوشته باشی، تنها جایی که اثری از تو باقی است (اگر خوش شانس باشی) در ذهن و قلب آدمهایی است که به آنها…
Read More

بتول همایون احتشامی کیست؟

فریده فیروزبخت را با این درخواست نوشتم که «آقای دکتر، میشه سراغ خانم ها بروید؟» (عین جمله درخواست) راستش اول جواب دادم اگه برم سراغ خانم ها ممکنه مردم حرف دربیارن. بعد که توضیح داد و فهمیدم منظور چیه و خیالم راحت شد حرکت منشوری ای انجام نمیشه داستان فریده را نوشتم. داستان او بیشتر از هر داستان دیگه که نوشتم دست بدست (موبایل به موبایل) چرخید و خوانده شد. طبیعی بود که به این فکر کنم که دوباره برم به سراغ خانم ها (با همان تعبیر قبلی). در همین تفکرات بودم که دوست دخترانِ ریاضی دان و ریاضی ورز…
Read More

فریده فیروزبخت کیست؟

داستان از اینجا شروع شد که اون اول اول که جز خدا هیچکی نبود و خدا تازه داشت فکر می کرد که آدم ها را خلق کنه یا نکنه، به این نتیجه رسید که اگر آدم را خلق کرد باید یک چیز دیگری هم خلق کنه که آدم ها پُر رو نشوند و هرازگاهی بگن این رو فقط خود خدا می دونه. این شد که اعداد اول را هم خلق کرد اعداد اول اگه شش تا کاشی مربع شکل داشته باشید و قرار باشه با اونها یک مستطیل تو پر درست کنید آنها را یا می توانید اینطور کنار هم…
Read More

عبدالغفار اصفهانی کیست؟

عبدالغفار اصفهانی رنسانس ریاضیات ایران است و همتراز خوارزمی امیدوارم این نوشته شما را با من همراه کند و شاملو را باور کنید که با آفتاب گونه ای (هر ریاضیدان دیگری از گذشته دور بجز خوارزمی و عبدالغفار اصفهانی) ما را فریفته اند عبدالغفاراصفهانی طبق معمول و مرسوم عبدالغفار هم فامیل پدرش ملا علی محمد اصفهانی بود تا اینکه ناصر الدین شاه ابتدا به او لقب نجم الملک و چند سال بعد لقب نجم الدوله را داد (نمیدانم اینها یعنی چی، ولی به نظر می رسه که نجم الدوله از نجم الملک لقب تر است.) از قضای روزگار، پدرش هم…
Read More

جهانگیر شمس آوری کیست؟

داستان از اینجا شروع شد که من تا قلم به دست می گرفتم کتاب اول دبستان سال ۱۳۴۷ را می زدم در سر مولفین کتاب اول دبستان کنونی. خوب چیکار کنم ، آن کتاب یه سر و گردن از کتاب اول دبستان این روزها هیجان انگیز تر و درست است. یه مثال مشخص که من بارها درباره اش گفتم و نوشتم ، تلاش در برقراری ارتباط بین جمع و تفریق در کتاب سال ۱۳۴۷ است، چیزی که به طور کلی در کتاب اول دبستان سال ۱۴۰۱ غایب است. خوب به طور طبیعی کنجکاو شدم بدانم چگونه است کتابی که در…
Read More

وازگن آوانسیان کیست؟

باید اعتراف کنم وقتی مسعود خلخالی گفت اولین کتاب آنالیز ریاضی در ایران به سبک بورباکی توسط وازگن آوانسیان نوشته شده بیشتر از اینکه هیجان زده باشم خجالت زده بودم که چه طور با این همه دانش و کبکبه و دبدبه تا حالا اسم وازگن آوانسیان را نشنیده بودم و کتاب را هم ندیده بودم! از شما که پنهان نیست، سریع بر خودم واجب دیدم که وازگن آوانسیان را بشناسم . این شما و این سفر «او کیست؟» جدید من روی اینترنت روی اینترنت و در خبرنامه انجمن ریاضی ترجمه خوبی است از آگهی درگذشت او که توسط یکی از…
Read More

احمد مهران کیست؟

راستش اگر به خاطر این امید نبود که شاید بتوان محسن هشترودی را از پنجره مسیری که همدوره‌ای‌‌های او رفته‌اند بهتر شناخت‌، داستان احمد مهران را نمی‌نوشتم؛ نه به خاطر اینکه آدم مهمی نبوده بلکه به خاطر اینکه ریاضیدان نبوده (البته من این را بعد از کلی سر و کله زدن با تاریخ متوجه شدم.)ا در سال ۱۳۱۱ سه فارغ‌التحصیل رشته ریاضی از دانش‌سرای عالی از بورس دولتی برای ادامه تحصیل برخوردار می‌شوند: محسن هشترودی، تقی هورفر و احمد مهران. فرض اولیه‌ی من این بود که احمد مهران از این بورس استفاده کرده است ولی هیچ سندی در تایید این…
Read More

تقی هورفر کیست؟

در «ناصر هورفر کیست؟» نوشتم که نام مصاحب و مهران و هشترودی و مجتهدی و  تقی هورفر در اولین مجله‌ ریاضی ایران به چشم می‌خورد. همچنین نوشتم: « این افراد بعدا آنهایی شدند که می دانیم و می توانیم با کمی جستجو شخصیتی از آنها در ذهن خود بسازیم.»   راستش وقتی این را نوشتم نمی‌دانستم «تقی هورفر» کیست! برای همین هم آن کمی جستجو برای خودم هم واجب بود. ولی خب، خیلی زود متوجه شدم که با کمی جستجو کار راه نمی‌افتد چون تقریبا از تقی هورفر هیچ چیزی که سریع بدست بیاید در اینترنت نیست. اجازه دهید با یک…
Read More

ناصر هورفر کیست؟

احتمالا شما هم مثل من اولین کاری که می‌کنید و در واقع اولین کاری که می‌توانید بکنید این است که گشتی در اینترنت بزنید. در این صورت اولین و آخرین چیزی که پیدا می‌کنید پاراگراف زیر است بنا به گفته پژوهشگر تاريخ رياضيات، آقاي پرويز شهرياري، مجله اي با نام«حل‌المسائل رياضي» قديمي‌ترين نشريه رياضي ايران است كه شامل حل مسائل شاخه هاي مختلفه رياضي بوده و با رهنمودهاي آقاي «ناصر هورفر» انتشار مي‌يافت. جلد اول اين مجله در ۱۵ دي ماه ۱۳۰۶ شمسي، در مطبعه نهضت شرق تهران به چاپ رسيده و در اوّل و پانزدهم هر ماه منتشر مي‌شد. در ضمن،…
Read More