نظر


خسرو روزبه کیست؟

خب خب. خسرو روزبه. از کجا شروع کنم. از این عکس روز اعدام بیست و یکم اردیبهشت ۱۳۳۷ یا از «خطابه تدفین» شاملو که به خاطر او سروده شد ویناندل به دریا افکنانندبه‌پای دارنده‌ی آتش‌ها … در برابر تندر می‌ایستندخانه را روشن می‌کنندو می‌میرند و یا از اینکه شاملو وقتی فهمید که خسرو روزبه اعتراف کرده که دخل چند نفر را به طور انقلابی در آورده، شعر را نگه داشت و  قسمت خاطر آن را پس گرفت از هر جایی که شروع کنم احتمالا یه عده کلا اسم من را دیگر نخواهند برد. بنابراین اول یه کمی گرم کنیم سفید…
Read More

بتول علامیر کیست؟

وقتی داشتم روی تاریخ «هم ارزی» کار می کردم و این سوال که اولین ریاضی دانی که رسما از آن استفاده کرده است کیست، جِرمی گِری برام نوشت که History does not favour the discoverers of modest concepts. این جمله به طور شدیدتر در مورد آدمهایی که بدون هیاهو زندگیشان را کرده اند و ریاضی شان را ورزیده اند درست است. فرض کن تو یک معلم ریاضی بوده باشی و حالا یه وقتی هم یه کتاب درسی نوشته باشی، تنها جایی که اثری از تو باقی است (اگر خوش شانس باشی) در ذهن و قلب آدمهایی است که به آنها…
Read More

بتول همایون احتشامی کیست؟

فریده فیروزبخت را با این درخواست نوشتم که «آقای دکتر، میشه سراغ خانم ها بروید؟» (عین جمله درخواست) راستش اول جواب دادم اگه برم سراغ خانم ها ممکنه مردم حرف دربیارن. بعد که توضیح داد و فهمیدم منظور چیه و خیالم راحت شد حرکت منشوری ای انجام نمیشه داستان فریده را نوشتم. داستان او بیشتر از هر داستان دیگه که نوشتم دست بدست (موبایل به موبایل) چرخید و خوانده شد. طبیعی بود که به این فکر کنم که دوباره برم به سراغ خانم ها (با همان تعبیر قبلی). در همین تفکرات بودم که دوست دخترانِ ریاضی دان و ریاضی ورز…
Read More

راز روان نویسی

سلام دکتر اصغری یه سوال. متن هاتون هم جذابه هم روون نوشته شده. راز روان نویسیتون چیه؟نرگس ، دختر همسایه مکالمه ی بالا در یک گروه واتس آپ اتفاق افتاد و جواب فوری من با کلی واکنش خنده همراه بود. که البته با توجه به اینکه من از سوراخ دیوار هم یک جک در می ارم خیلی تعجب نداشت. ولی خب مثل همیشه داستانی هم پشت آن جک وجود داشت که باعث شد که من این پست را بنویسم نرگس، دختر همسایه داستان از این قرار است که تا یه سن خوبی، یادم نیست تا چند سالگی، احتمالا تا موقعی…
Read More

فریده فیروزبخت کیست؟

داستان از اینجا شروع شد که اون اول اول که جز خدا هیچکی نبود و خدا تازه داشت فکر می کرد که آدم ها را خلق کنه یا نکنه، به این نتیجه رسید که اگر آدم را خلق کرد باید یک چیز دیگری هم خلق کنه که آدم ها پُر رو نشوند و هرازگاهی بگن این رو فقط خود خدا می دونه. این شد که اعداد اول را هم خلق کرد اعداد اول اگه شش تا کاشی مربع شکل داشته باشید و قرار باشه با اونها یک مستطیل تو پر درست کنید آنها را یا می توانید اینطور کنار هم…
Read More

عبدالغفار اصفهانی کیست؟

عبدالغفار اصفهانی رنسانس ریاضیات ایران است و همتراز خوارزمی امیدوارم این نوشته شما را با من همراه کند و شاملو را باور کنید که با آفتاب گونه ای (هر ریاضیدان دیگری از گذشته دور بجز خوارزمی و عبدالغفار اصفهانی) ما را فریفته اند عبدالغفاراصفهانی طبق معمول و مرسوم عبدالغفار هم فامیل پدرش ملا علی محمد اصفهانی بود تا اینکه ناصر الدین شاه ابتدا به او لقب نجم الملک و چند سال بعد لقب نجم الدوله را داد (نمیدانم اینها یعنی چی، ولی به نظر می رسه که نجم الدوله از نجم الملک لقب تر است.) از قضای روزگار، پدرش هم…
Read More

جهانگیر شمس آوری کیست؟

داستان از اینجا شروع شد که من تا قلم به دست می گرفتم کتاب اول دبستان سال ۱۳۴۷ را می زدم در سر مولفین کتاب اول دبستان کنونی. خوب چیکار کنم ، آن کتاب یه سر و گردن از کتاب اول دبستان این روزها هیجان انگیز تر و درست است. یه مثال مشخص که من بارها درباره اش گفتم و نوشتم ، تلاش در برقراری ارتباط بین جمع و تفریق در کتاب سال ۱۳۴۷ است، چیزی که به طور کلی در کتاب اول دبستان سال ۱۴۰۱ غایب است. خوب به طور طبیعی کنجکاو شدم بدانم چگونه است کتابی که در…
Read More

وازگن آوانسیان کیست؟

باید اعتراف کنم وقتی مسعود خلخالی گفت اولین کتاب آنالیز ریاضی در ایران به سبک بورباکی توسط وازگن آوانسیان نوشته شده بیشتر از اینکه هیجان زده باشم خجالت زده بودم که چه طور با این همه دانش و کبکبه و دبدبه تا حالا اسم وازگن آوانسیان را نشنیده بودم و کتاب را هم ندیده بودم! از شما که پنهان نیست، سریع بر خودم واجب دیدم که وازگن آوانسیان را بشناسم . این شما و این سفر «او کیست؟» جدید من روی اینترنت روی اینترنت و در خبرنامه انجمن ریاضی ترجمه خوبی است از آگهی درگذشت او که توسط یکی از…
Read More

بَرْخِه چیست؟

فرهنگستان ایران در اردیبهشت سال ۱۳۱۴ (می ۱۹۳۵) شروع به فعالیت کرد و در پایان اسفند ۱۳۱۹ (فوریه ۱۹۴۱) همه واژه‌هایی را که از «خرداد ۱۳۱۴ پذیرفته شده و به تصویب پیشگاه مبارک همایون شاهنشاهی رسیده بود» (۱) در دفتری گردآورد و منتشر کرد. قاضی نهایی برای واژه‌های پیشنهادی، همچون همه‌ی تلاش‌های بعد از آن تنها یک چیز است: زمان. هم اکنون ما از واژه‌های «گویا» و «گنگ» و «بردار» مثل نقل و نبات استفاده می‌کنیم و اگر خیلی قدیمی نباشیم احتمالا به هیچ واژه‌ی دیگری هم برای آنها فکر نمی‌کنیم. در میان واژه‌هایی که به خوش‌شانسی این سه واژه…
Read More

احمد مهران کیست؟

راستش اگر به خاطر این امید نبود که شاید بتوان محسن هشترودی را از پنجره مسیری که همدوره‌ای‌‌های او رفته‌اند بهتر شناخت‌، داستان احمد مهران را نمی‌نوشتم؛ نه به خاطر اینکه آدم مهمی نبوده بلکه به خاطر اینکه ریاضیدان نبوده (البته من این را بعد از کلی سر و کله زدن با تاریخ متوجه شدم.)ا در سال ۱۳۱۱ سه فارغ‌التحصیل رشته ریاضی از دانش‌سرای عالی از بورس دولتی برای ادامه تحصیل برخوردار می‌شوند: محسن هشترودی، تقی هورفر و احمد مهران. فرض اولیه‌ی من این بود که احمد مهران از این بورس استفاده کرده است ولی هیچ سندی در تایید این…
Read More

تقی هورفر کیست؟

در «ناصر هورفر کیست؟» نوشتم که نام مصاحب و مهران و هشترودی و مجتهدی و  تقی هورفر در اولین مجله‌ ریاضی ایران به چشم می‌خورد. همچنین نوشتم: « این افراد بعدا آنهایی شدند که می دانیم و می توانیم با کمی جستجو شخصیتی از آنها در ذهن خود بسازیم.»   راستش وقتی این را نوشتم نمی‌دانستم «تقی هورفر» کیست! برای همین هم آن کمی جستجو برای خودم هم واجب بود. ولی خب، خیلی زود متوجه شدم که با کمی جستجو کار راه نمی‌افتد چون تقریبا از تقی هورفر هیچ چیزی که سریع بدست بیاید در اینترنت نیست. اجازه دهید با یک…
Read More

ناصر هورفر کیست؟

احتمالا شما هم مثل من اولین کاری که می‌کنید و در واقع اولین کاری که می‌توانید بکنید این است که گشتی در اینترنت بزنید. در این صورت اولین و آخرین چیزی که پیدا می‌کنید پاراگراف زیر است بنا به گفته پژوهشگر تاريخ رياضيات، آقاي پرويز شهرياري، مجله اي با نام«حل‌المسائل رياضي» قديمي‌ترين نشريه رياضي ايران است كه شامل حل مسائل شاخه هاي مختلفه رياضي بوده و با رهنمودهاي آقاي «ناصر هورفر» انتشار مي‌يافت. جلد اول اين مجله در ۱۵ دي ماه ۱۳۰۶ شمسي، در مطبعه نهضت شرق تهران به چاپ رسيده و در اوّل و پانزدهم هر ماه منتشر مي‌شد. در ضمن،…
Read More

ارزشیابی غیرانسانی ریاضیات، قسمت سوم

قسمت سوم: وقتی آنچه می خواهیم نیست در قسمت دوم «ارزشیابی غیر انسانی ریاضیات» خواندیم که اولین سوالی که باید در هر ارزشیابی بپرسیم این است که «چه می خواهیم». راستش اگر این سوال را نپرسید یا بپرسید و جواب آن را ندانید، استفاده کردن یا نکردن از آن ارزشیابی فرقی نمی کند چون وقتی نمی دانید چی قرار است بدست آید، نمی توانید بدانید چی بدست آمده است یا نیامده است. خلاصه اینکه نمی توانید ارزشیابی خود را ارزشیابی کنید همچنان در قسمت دوم خواندیم که خیلی از وقت ها، ما می دانیم چه می خواهیم ولی آنچه ما…
Read More

ارزشیابی غیر انسانی ریاضیات، قسمت دوم

قسمت دوم: سوال اصلی بودن یا نبودن نیست؛ سوال اصلی این است که چه می خواهیم در قسمت اول «ارزشیابی غیر انسانی ریاضیات» خواندیم که می توانیم با تمرین های رایج به دو شکل برخورد کنیم کبک وار و بدون توجه به تکنولوژی ای که همه ی جنبه های دیگر زندگی را احاطه کرده محترمانه وار و با توجه و احترام به تکنولوژی و ماشین های محاسبه گر مهم ترین نکته اینجاست که یک تمرین یکسان با توجه به اینکه ما کدام نوع برخورد را اتخاذ کنیم، توانایی های متفاوتی را از دانش آموز خواهد طلبید اما خیلی از وقت…
Read More

ارزشیابی غیرانسانی ریاضیات، قسمت اول

این قسمت: مقدمه این را می نویسم تا بعضی از ابهامات سخنرانی «ارزشیابی غیر انسانی ریاضیات» را روشن کنم (فیلم سخنرانی در انتهای این نوشته است). سخنرانی، دو بخش داشت بخش اول: تکنولوژی و دسترسی آزاد به اطلاعات چه بخواهیم و چه نخواهیم ما را احاطه کرده است. بسیاری از مساله های ریاضیات مدرسه ای به راحتی توسط ماشین های محاسبه گر که در دسترس همه است قابل انجام اند. در نتیجه جواب به این سوال کلاسیک دانش آموزان، هر روز سخت تر از دیروز است: اگر ماشین این ها را انجام می دهد من چرا باید آنها را یاد…
Read More

داستان طولی که طول است

وقتی «داستان طولی که طول نیست » را نوشتم فردی به نام ز.پ یادداشتی گذاشت و خواست که آنچه دوستم انجام داده یا می دهد را بنویسم. با دوستم تماس گرفتم و متوجه شدم او از روش خودش هم خیلی راضی به نظر نمی رسد. به همین دلیل با توجه به اینکه من برای ز.پ خیلی احترام قایل ام (اگر چه سخت بود بدانم او کیست 🙂 ) تصمیم گرفتم آنچه فکر می کنم باید انجام می شده را بنویسم برای آنها که با ادبیات کتاب آشنا هستند با این شروع کنم که ادبیات کتاب گیج کننده است (اگر نگویم…
Read More

داستان طولی که طول نیست

فکر کنم اینطوری که من پیش می رم یواش یواش باید سفارش نقد نویسی دریافت کنم! این یکی رو به درخواست یکی از دوستانم می نویسم که معلم است و قرار است دایره را از کتاب ریاضی هشتم درس بدهد. با زبان خود او شروع کنم الان داشتم نگاهی می انداختم به فصل دایره هشتم در کتاب. راستش هرچی کتاب جلوتر رفت پیچیده تر از نظر آموزش شد. پیچیدگیشو نمی تونم توصیف کنم… توی یه فعالیت کمان رو معرفی می کنه و بعدش زاویه مرکزی…. بعدش می گه طول کمان با اندازه کمان فرق می کنه … یه جای …کار…
Read More

داستان حذف انتگرال، داستان یک نظام آموزشی

در نوشته قبلی مشاهده کردیم که چگونه انتگرال بدون توجه به یازده سال و چند ماه آموزش قبلی دانش آموزان حذف شده است. در این نوشته مشاهده خواهیم کرد که چرا نباید در نظام آموزش (ریاضی) ایران از این موضوع تعجب کرد با یک سوال شروع می کنم. یه منحنی بکشین که در نقطه ی الف به خط زیر مماس باشه حالا به این سوال فکر کنید: یه خط بکشین که در نقطه ی الف به منحنی زیر مماس باشه وقتی به سوال اول فکر می کردین، داشتین انتگرال رو تجربه می کردین و وقتی به سوال دوم فکر می…
Read More

«در دفاع از «احاطه گری

بعضی (دقیقا یک نفر) از آنها که چند خطی را که در مورد حذف انتگرال نوشتم را دوست داشتند من را تشویق کردند که چند کلمه ای هم در مورد «احاطه گری» بنویسم. اعتراف کنم تا دیروز که این پیشنهاد شد این کلمه را در ریاضی نشنیده بودم. البته وقتی کتاب درسی ریاضیات گسسته را که این موضوع به آن اضافه شده را خواندم متوجه شدم که مفهوم را می دانستم ولی اسم فارسی مورد استفاده برای آن را نمی دانستم. پس اجازه بدهید همین اول نوشته تکلیف خودم و خودتان را با باقی نوشته روشن کنم: اگر من هم…
Read More

داستان حذف انتگرال، درسی برای زندگی

اجازه بدین همین اول خیلی مستقیم بگم که انتگرال از کتاب های درسی حذف نشده است! اگر باور نمی کنید، این هم سند بعد از سند کتاب پنجم دبستان  کتاب ششم دبستان آمار و احتمال پایه یازدهم فیزیک سه، پایه دوازدهم و همانجا پس اگه انتگرال حذف نشده این همه جار و جنجال برای چیه؟  راستش چیزهای خیلی بدتری حذف شده اند  آن چیزی که حذف شده عین خود ریاضیات است   اون دانش آموزی که رسیده پایه ی دوازدهم، در اون آخر کاری باید بالاخره این شانس رو داشته باشه که ببینه این همه تجربه های گسسته که از پایه…
Read More
1 2